Zachełmie (niem. Saalberg) to mała, zaciszna osada usadowiona tuż u stóp najważniejszego pasma Sudetów – Karkonoszy. Dokładnie położona jest niedaleko Przesieki, Podgórzyna i Sobieszowa, niemalże w połowie drogi między Karpaczem a Szklarską Porębą.

Zachełmie – początki

Początki tej uroczej osady sięgają XVII wieku, gdy prześladowania religijne zmusiły garstkę Czechów do zasiedlania polan położonych na północnych zboczach Karkonoszy. Działo się to w czasie Wojny Trzydziestoletniej 1624-57. Pierwotnie Zachełmie stanowiło wioskę drwali, ale prędko poczęło się rozwijać rolnictwo, pasterstwo czy uprawa wiśni – specjalność zachełmian. Od końca XIX wieku wioska zyskuje sporą popularność jako baza letniskowa. Żądni ciszy i spokoju przybywają tu licznie mieszkańcy Wrocławia, Drezna czy Berlina. Ale nie tylko urlopowicze upodobali sobie Zachełmie.

Zachełmie – koszule zachełmiańskie

Swoją willę „Berghof” miał tu dr. inż. Alfred Wilm (1869–1937) – wynalazca duraluminium, mocnego stopu aluminium do dzisiaj używanego szczególnie w lotnictwie.
Żył tu także jego brat, filozof i dramatopisarz Bernhard Wilm. To właśnie z nim związana jest historia słynnych koszul zachełmiańskich. Otóż inna osobistość Zachełmia, malarz Johannes Avenarius, pewnego dnia pokazał Bernhardowi koszulę lnianą, którą nosili tutejsi chłopi. To, co odróżniało tą koszulę od innych, zwykłych koszul, był misterny haft zdobiący mankiety, część przednią oraz kołnierz. Bernhardowi tak spodobało się to ubranie, że po dokładnych studiach na temat początków europejskiej heraldyki rycerskiej, gdzie doprowadziła go geneza wzoru haftów, sam zaprojektował i rozpropagował je wśród zachełmian. Przeto na początku XX wieku mówiono szeroko o „Saalberger Hemden”, „koszulach zachełmiańskich.

Kolejnym sławnym mieszkańcem Zachełmia był wybitny poeta Christian Saalberg urodzony w 1926 roku w Jeleniej Górze a zmarły w 2006 roku w Kronshagen. Właściwie nazywał się on Christian Udo Rusche, ale piętno, jakie wywarło na nim magia i piekno Zachełmia sprawiło, że już jako dojrzały poeta, postanowił swoje nazwisko zmienić na nazwę tej osady. Jego twórczość określa się mianem poezji surrealistycznej. Piękno gór jak i samego Zachełmia pojawiają się w jego poezji nader często.

Wspomnieć też należy o Ludomirze Różyckim, słynnym kompozytorze, przyjacielu Karola Szymanowskiego, autorem słynnego baletu „Pan Twardowski”. Mianem Pana Twardowskiego kompozytor nazwał również swój dom w Zachełmiu, gdzie spędził ostatnich 6 lat swojego żywota. Na jego część nazwano także dolinę w której mieszkał nazwano „Doliną Różyckiego”. Niedaleko od wsi jest także przełęcz jego imienia na wysokości 546 m n.p.m.

Wyjątkowe Zachełmie

Widzimy więc, jak bardzo wyjątkowym miejscem jest Zachełmie, która przyciąga do siebie wielkie umysły. Odnajdziemy wiele domów o bogatej historii wzniesione w stylu sudeckim. Są to charakterystyczne domy przysłupowe z dwuspadowym dachem.

Zamek Chojnik i inne atrakcje Zachełmia

Do głównej atrakcji możemy zaliczyć Zamek Chojnik, usadowiony na 626 metrze i górujący nad całą Kotlina Jeleniogórską. Warownia wzniesiona na w latach 50 XIV przez księcia Bolka II okazała się nigdy nie zdobytą twierdzą. Z Zamkiem Chojnik wiąże się legenda o księżniczce Kunegundzie, która zażyczyła sobie, by rycerz, który pragnąłby się z nią ożenić, musiał przejechać na swym koniu dookoła murów twierdzy. Wielu śmiałków próbowało, ale wszyscy ginęli spadając w przepaść. Dopiero jednemu się ta sztuka udała, odważny rycerz odrzucił jednak rękę księżniczki jako akt sprzeciwu wobec okrutnego wyzwania, które doprowadziło do śmierci tylu młodzieńców. Zrozpaczona księżniczka rzuciła się w przepaść. Podobnież duch rycerza na koniu jednej z ofiar księżniczki pojawia się czasem na zamku. Będąc w Zachełmiu koniecznie trzeba wdrapać się na górę zamkową. Zamek Chojnik – więcej informacji.

Doskonała baza wypadowa w Karkonosze

Ale Zachełmie to przede wszystkim idealna baza wypadowa na pobliskie szczyty. Wokół osady zgromadzonych jest kilka atrakcyjnych, znakowanych szlaków turystycznych, m.in:

  • niebieski z Podgórzyna dolnego przez Jagniątków w kierunku Śmielca 1424 m n.p.m.,
  • żółty z Podzamcza na zamek Chojnik,
  • zielony ze Szklarskiej Poręby przez Świątynię Wang do Karpacza
  • czerwony z Sobieszowa na zamek Chojnik
  • czarny do Podgórzyna z którego niebieskim szlakiem można kontynuować wędrówkę na Przełęcz Karkonoską.

Zachełmie to idealny pomysł na urlop czy wakacje, obok ciszy, spokoju i rześkiego, górskiego powietrza otrzymujemy dogodne położenie, świetną bazę noclegową oraz mnóstwo atrakcji i niepowtarzalny magiczny klimat.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress